Vo glavnite ulogi:
Č O K O L A D O
Ednaš odamna, postoeše edno malo, mirno selce
vo francuskata provincija.
Negovite žiteli veruvaa vo spokojstvoto.
Mir.
Da živeevte vo toa selo,
će razberevte što se očekuva od vas.
Če znaevte kade e vašeto mesto.
Ako slučajno go zaboravevte toa, nekoj će ve potseteše.
Pred nas e golemiot post.
Toa e, sekako, vreme na vozdržuvanje.
Da se nadevame deka će bide i vreme na prevospituvanje.
No pred se´, za nas toa neka bide vreme...
vreme na iskreno pokajuvanje.
Toa e vreme koga treba da smetame edni na drugi.
Ako vo ova selo vidovte nešto što ne trebalo,
prepravajte se deka ništo ne ste videle.
Ova e vreme na Hristos. Toj će znae što mislite.
Ako nekoj ve razocara,
će naučite da ne barate premnogu.
Toj znae što treba da vi prosti.
I taka, vo 1959-tata godina gospodova...
Vo dobro i vo zlo, vo glad i blagosostojba,
selanite držea post kako što e običajot.
Se´ do eden zimski den.
Od sever počna da duva loš vetar.
Kade će ja najdeme vistinata?
Od kade da počneme? Kade e vistinata?
Vistinata će ja najdeme...
Koi ste vie, po đavolite?
Sakame da ja iznajmime slaktarnicata.
I stanot nad nea. -Od kade ste?
Nekoe vreme živeevme vo Andaluzija.
A potoa... Da razmislam. Pred toa vo Viena.
A pred toa... -Vo Pavija.
Pavija. -Na Pantufl tamu ne mu se dopadna.
Pantufl e kengur. -No ne može da skoka.
Si ja povredi nogata. Vo vojnata.
Očekuvam deka se´ će održuvate ubavo.
Ova e prekrasno gratče, neli, mamo?
Ova e prekrasno gratče.
Mamo, Pantufl saka da znae kolku će ostaneme tuka.
Kaži mu na Pantufl da ne se griži.
Vreme e za spienje. Koja prikazna ja sakaš?
Pantufl ja saka prikaznata za babata i dedoto.
Ne večerva, Anuška. -Sekogaš veliš taka.
Raskažuvaj mi za babata i dedoto.
Ne večerva.
Može prikaznata za princezata u gusarot? -Može.
Podgotvete se za strelanje! Site na palubata!
Podgotvi se... Pali!
Izvinete što prečam.
Naprotiv, milo mi e.
Izvinete, gospodine. Napadot na gusarite.
Nema problem. Kako se vikaš? -Anuk. A ti?
Jas sum grofot de Rejno. Vi stojam na raspolaganje.
Vistinski grof? Kako grofot Monte Kristo?
Toj ne beše vistinski grof.
Na što se dolži vašata poseta?
Kako gradonačalnik na Lansken vi posakuvam dobredojde.
Sakav da ve povikam na nedelnata misa.
Mnogu qubezno od vas, no nie ne odime na služba.
Iako ni e milo što živeeme do crkvata.
Če uživame vo zvucite na kambanite, neli Nu-Nu?
Kambanite ne se za zabava, g-đo, tie vikaat na molitva.
Gospođica. -Molam?
Gospođica. Ne sum bila mažena. Vikajte me Vijan.
Se nadevam deka će dojdete na otvoranjeto idnata nedela.
Otvoranje na slatkarnica za vreme na golemite posti.
Moževte da odberete podobro vreme.
Nema da bide slatkarnica. -Tuku što?
Toa e iznenaduvanje. Ubavo od vas što dojdovte.
Grofot De Rejno beše trpeliv.
Veruvaše vo mudrosta na svoite iskustva.
Kako i negovite pretci, go čuvaše seloto i beše primeren.
Beše vreden, skromen i samodiscipliniran.
Go završiv 18-ti vek.
Madam Klermon.
Vašeto pismo do urednikot, gospodine grofe.
Ovoj del e za semejstvoto i tradicijata.
Prekrasen e.
Vi blagodaram. Go cenam vašeto mislenje.
Smeam da prašam dali ste se čule so majka vi?
Zošto? -Ja izdala slatkarnicata.
Veće podolgo vreme ne sum razgovarala so majka mi.
Žalam, ne sakav da bidam qubopiten.
Ne bidete smešen. Nemam tajni pred vas.
Uživa li groficata vo Venecija?
Groficata? Da. Prekrasno i´ e tamu. Venecija...
Čuv deka e mnogu radikalna.
Čuv deka e ateist. -Što e toa?
Nemam poim.
Bidi povnimatelen! -Se izvinuvam.
Dobro ste? -Dobro sum.
Žalam. Sakate da vlezete, da sednete? -Dobro sum.
Ne sakam da prečam. -Nikako. Jas sum Vijan Roše.
Karolin Klermon, ćerka na vašata gazdarica. Sin mi Luk.
Zdravo! Ova e mojata Anuk. Vlezete, ovde e toplo.
Probajte. Sigurno nikogaš ne ste piele toplo čokolado
podgotveno po recept star 2000 godini.
Ne, fala, Luk... -Nemoj!
Što e ova? -Što gledate? -Vo što? Vo ova?
Na što ve potsetuva? Kažete go prvoto što će vi padne na um.
Žena što java na div konj.
Lud odgovor. -Nema ludi odgovori.
Ovoj začinet triagolnik e za tebe.
Malku čili će go napravi povkusen.
Lut e i pustoloven.
Što gledaš ti?
Gledam zabi i krv.
I čerep.
Mnogu temno... gorko čokolado.
Taa najmnogu ja sakaš.
Če moraš da počekaš ušte 5 nedeli. Sega e postot.
Morame da odime. Milo mi e što se zapoznavme.
I mene.
Pantufl, dojdi. Gusarite napađaat.
Kolku činat triagolničinjata so čili? -44 edna kutija.
Možete da stavite mašnička?
Da si mislam deka maž mi mi gi podaril. -Sekako.
Žozefina Maskat.
Živee vo svoj svet.
Ova e za vašiot soprug.
Kolačinja od čisto kakao od Gvatemala.
Da mu ja razbudat strasta.
Vie očigledno ušte ne ste go zapoznale maž mi.
A vie očigledno ne ste go probale ova.
Ne bidi tažna.
Luk, imaš mala greška vo zadačata 6-0.
Toa ne e ništo.
Veće zastana.
Mamo, noviot učitel saka sami da si gi popravame greškite.
Ne sum ti kažala kako da ja popraviš greškata.
Samo ti kažav deka zgreši.
Ne ste gladni? -Za vreme na postot se posti.
Ne treba da kasnete nešto?
Vo red e. Ostavete go ovde.
Možam da pomognam?
Skapo e. Jas ne trošam pari na gluposti.
Znam da prepoznaam što sakaat najmnogu luđeto.
Ovie se najdobri za vas, neli?
Kućata česti.
Ova e navistina nešto novo.
Nešto poinakvo.
Mnogu mi e žal.
Dobar den, g. Bolero. -Dobar den, g-đo Odel.
Ne tuka, Čarli.
Vlezete, ve molam.
Dojdi, malečok. Imam nešto za tebe.
Kako se vikaš? -Čarli.
Ima 14 godini. Da beše čovek, će imaše 98.
Ne, kako se vikate vie? -Gijom Blero.
Mnogu ste qubezni. Mnogu malku raboti go raduvaat.
Sakate da kupite nešto ubavo za vašata prijatelka?
Prijatelka?
Da, onaa slatka dama koja ja saka vašeto kuče.
Taa najmnogu saka čokoladni školki. Mislam.
Ne, ne smeam. G-đa Odel žali za soprugot.
Žalam. Koga počinal?
Vo vojnata. Od germanska granata.
Ottogaš pominaa 15 godini.
Ne vo taa vojna. G. Odel pogina na 12.1.1917 godina.
Toa beše težok udar za g-đa Odel. -Sigurno.
Dobar den, dami. -Dobar den, g. grofe.
Da bea site moi stanari doverlivi kako vas, g-đo Dru.
Kako i´ e na groficata vo ltalija?
Možebi će ostane ušte.
Ubavo.
Go vidovte li noviot dućan preku ulica?
Prodavnicata za čokolado? Da. -Besramna, neli?
Taa žena e besramna.
Otvori prodavnica za čokolado za vreme na postot.
Taa žena e drska.
Mnogu mi e žal za nejzinoto kutro nezakonsko dete.
Dobar den!
Nov dodatok na liturgijata?
Amerikanskata muzika mi e slabost, g. grofe.
Kolku vreme ste so nas, oče Anri?
Okolu 5 nedeli.
Vašiot prethodnik, otecot Mišel, beše so nas 50 godini.
Se molam deka će bidam dostojna zamena za nego.
I jas. ja pročitav vašata propoved zašto me zamolivte.
Napišav nekolku beleški.
Mnogu ste qubezni.
Nema za što. Ušte nešto.
Ako ušte ne ste ja videle prodavnicata za čokolado,
bi trebalo da ja vidite.
Važno e da se znae koi ni se neprijateli. Neli?
A mojot baknež?
Pazi kade odiš. -Izvinete.
Dobro utro.
Kakov e ovoj stil? Od meksičkite javni kući?
Ako mi treba pomoš, će pobaram.
Što gledate? Na što vi liči?
Na ništo.
Ajde, toa e igra. Što gledate?
Ekscentrična starica koja e premnogu umorna za da igra.
Ja imam vistinskata rabota za vas.
I´ preči li na vašata ćerka? -Što da i´ preči?
Postojanoto selenje.
Ne i´ preči. Dobro e za nea.
Zapoznava novi mesta i luđe.
Cimetot vi e malku muvlosan.
Toa ne e cimet. Toa e posebna piperka.
Piperka vo toplo čokolado? -Če vi dade sila.
Ima vkus...
Ne znam.
Op! Op! Sega jas sum tvojot kengur!
Prestanete!
Anuk, nie sme kulturni i ne se tepame.
Go navredija Pantufl!
Gajle mi e! Didi, Dedu, dojdete!
Ni zbor!
Kade e Pantufl? -Tišina.
Majka mi veli deka ti nemaš tatko.
Imam tatko, samo ne znam koj e.
Minav edna noć so nego. Plivavme goli vo rekata.
Vzori se vrativ doma v krevet.
Majka mi yirna i mi reče: ´´Stanuvaj, spanke!´´
Ne znaeše deka ne bev doma cela noć.
Tuka sigurno nema pijalok? -Ima nešto podobro.
Toa treba da i´ go dadete na ćerka mi za da ne bide ladna.
Ne se složuvate so Karolin?
Da.
Ne mi dozvoluva da go gledam vnukot.
Zošto? Zošto, Arman?
Lošo vlijanie. Mi preči što go čuva kako kučence.
Malečkiot ne odi ni vo ve-ce bez nejzina dozvola.
Otkako i´ počina mažot, mnogu e...
Mnogu se plaši za deteto.
Koga barem bi mu dozvolila da trča, da diše, da živee.
No taa se griži samo za toa toj da ne se zamoruva.
Ne mu dozvoluva da vozi ni velosiped.
Mislite deka toj bi sakal da ve vidi?
Imate ušte od onie raboti so kakao?
Sekako.
Kolku sakate? -Kolku imate?
Xandarot detelinka e podobar lovec od vas?
Vi go zede adutot od pred nos.
Vie ste Serž Maskat? -Jas sum. Povelete.
Dali e tuka žena vi?
Žozefina? Zavisi. Zošto ja barate?
Go ostavila ova vo mojata rabotilnica.
Jas će i´ go predadam.
Jas će i´ go dadam.
Moram da odam. Če zadocnam na večera.
Igrata ušte ne e gotova.
Sakaš da igraš? Znaeš da igraš sans?
Sekako. -Sedi.
Žozefina?
Što sakate? -Go zaboravivte ova.
Što sakate?
Da vi bidam prijatel.
Jas nemam prijateli. Znae Serž deka sum ovde?
Važno li e toa? Napravete mi usluga.
Probajte edna od ovie rozevite so krem.
Kažete mi da ne ima mnogu liker ili margarin?
Žozefina!
Eve sum!
Zboruva za vas.
Veli deka ste nepristojni i deka lošo vlijaete na luđeto.
Ne moram da slušam što zboruva maž vi.
Serž ne go veli toa.
Toa go zboruva Rejno. Gradonačalnikot.
Vreme e da odime. -Vidi što dobiv.
Odlično. Odime.
Može da vidam?
Ne e baš nešto... -Pokaži mi.
Glavata ne ja nacrtav dobro.
Prekrasno crtaš. Kolku naplaćaš?
-Molam?
Za portret. Kolku će mi naplatiš?
Nema da možam. Ne sum mnogu...
Pedeset franci? Fer e?
Super.
Dojdi vo mojata rabotilnica.
Mnogu mi e žal, no grofot ne dozvoluva.
Izutrina razgovaraše so mama i so mnogu drugi luđe.
Kako sakaš.
Iako bi sakal da dojdam.
Fala ti što mi gi pokaža crtežite.
Čekajte.
Prekršuvam nekoj zakon?
Kažete, sum povredila li nekoj?
Barate moe mislenje?
Što im zboruvate na luđeto za mene?
Samo vistinata, gospođice.
Ako očekuvate deka će se stutkam i će isčeznam,
mnogu će se razočarate.
Če se obidam da vi ja opišam situacijata.
Prviot grof de Rejno
gi istera od seloto site hugenoti.
Vašite slatki i vie ste mnogu pomal predizvik.
Če ostanete bez rabota do Veligden.
Vi go vetuvam toa.
Kolku vreme stoite ovde?
Zaboraviv da platam.
Izvinete. -Toa beše podarok.
Ne, luđeto zboruvaat.
Luđeto lažat za mene. Jas ne kradam namerno.
Da, znam.
Milo mi e što ve gledam. Sakate toplo čokolado?
Ova e za vas. -Mnogu ste qubezni.
Fala.
Ubava e.
Slušam deka ne odite v crkva. -Taka e.
Nema dolgo da izdržite ovde.
Luđeto ozboruvaat.
Izvinete, deneska mi e loš denot.
Se´ e vo red. -Ovde morate da gi počituvate pravilata.
Toa ednostavno ne funkcionira, znaete?
Ako ne odite na ispoved,
ako ne kopate lei za cveće.
Ako vašata edinstvena želba ne e da bidete dobra sopruga
koja na maža si će mu rađa deca i će mu se pokoruva.
Ako ne go pravite toa, togaš ste ludi.
Sigurno mislite deka sum glupava što ostanuvav so nego.
Ne, ne mislam.
Pa sum. Jas ne sum silna.
Ne go sakam maž mi i lažam.
Se´ može da se smeni.
Serž ne vladee so svetot.
Kako da vladee. -Navistina veruvate vo toa?
Jas go znam toa.
Togaš toa sigurno e vistina. Jas zgrešiv.
Go imate najdobroto čokolado.
Pantufl ja saka prikaznata za babata i dedoto.
Nemoj da veliš ne i večerva. Sekogaš veliš taka.
Dobro, dobro.
Dedo ti. Žorž Rože,
beše mlad aptekar vo gradot Ol-le-ban.
Taa prikazna Anuk najmnogu ja sakaše.
Raskažuvana sekogaš so istite zborovi. Žorž beše
česen, bogat i mušteriite mu veruvaa. No ne beše zadovolen.
Misleše deka može da postigne mnogu povece.
Vo proletta 1927 godina, Farmacevtskoto društvo
organiziraše ekspedicija vo Sredna Amerika.
Gi proučuvaa medicinskite svojstva na nekoi bilki.
Žorž beše najmnogu zagrean za ekspedicijata.
No negovata avantura trgna vo neočekuvan pravec.
Edna noć go viknaa na kakao so malku piperka.
Toj pijalok go koristele starite Mai vo svoite obredi.
Maite veruvale deka kakaoto ima moć
da gi pottikne skrienite želbi i da ja otkrie sudbinata.
I taka se sluči Žorž prvpat da ja vidi Čica.
Žorž e vospitan kako dobar katolik.
Vo svojata qubov beše podgotven
da gi zaobikoli pravilata na hristijansko dodvoruvanje.
Postarite členovi na plemeto go predupredija deka e skitnik
Nejziniot narod go prateše Severko od selo do selo.
Delea drevni lekovi.
Ne sedea na edno mesto. Ne beše mudro da ja zeme za žena.
Žorž ne gi slušaše nivnite predupreduvanja.
Nekoe vreme se čineše deka će bidat srećni vo Francija.
Za žal. severniot vetar ne misleše taka.
Edno utro Žorž otkri deka
Čica i malata Vijan zaminale.
Majkata i ćerkata se osudeni da lutaat od selo do selo
i da delat drevni napitoci so kakao.
Patuvaa so vetrot.
Isto kako narodot na Čica so generacii nanazad.
Dali toa će trae večno?
Dobra noć, mamo.
Fala vi što dojdovte, Arman.
Zošto go prekinav odmorot? Što e tolku važno?
Imam čokoladna torta.
Babo...
Babo, dobar den.
Može li...
Sakaš edna šolja?
Ne, fala.
Dojdov zaradi portretot.
Čij portret?
Čij?
Vašiot.
Dobro li e svetloto kade što sedi taa?
Imam nešto za tebe. Go nosam ušte od minatiot rodenden.
Toa e kniga so poezija.
Fala. -Ne sakaš poezija?
Sekako deka sakam.
Ni jas ne ja sakam. Ova ne e takov vid na poezija.
Vo moment na slabost, i´ se molev na Bogorodica
da mu ja ublaži bolkata na Čarli za da ne strada.
Znaete deka životnoto nema besmrtna duša.
Znam, oče.
Pa sepak si igravte majtap so Božjiot zakon.
Jas sum slabak i grešnik. -Ušte nešto?
Nečisti misli.
Ženata so prodavnicata za čokolado. -Vijan Roše?
Mi reče da i´ kupam čokoladni školki na vdovicata Odel.
I toa me navede da počnam da mislam na nea.
Vo nejzini godini?! I vie?!
Da, i da.
A što baravte vo prodavnicata za vreme na postot?
Vlegov zaradi Čarli. -Pak mu se potsmevate na Boga.
Da, no... Ako Čarli nema duša,
togaš može slobodno da go prekrši postot.
Neli, oče?
Deset molitvi na Bogorodica i dvaeset pati Oče naš.
Dali zlobniot duh na smrtta će dojde veće ednaš po mene?
Se gledam sebesi pak skapana, so kal i crvi.
Crvite mi lazat pod pazuvite, vo kosata. Sovršeno odvratno.
Sovršeno.
Sakaš parče torta?
Ne bi smeel. -Nemoj premnogu da se grižiš za toa.
Uživaj vo životot.
Ušte malku pa će završiš kaj frizerot. Moram da odam.
A mojata slika?
Drugpat. Fala za tortata.
Nemojte tolku da se raduvate.
Ostani ovde.
Go napraviv toa!
Beše mnogu pijan. Se razbudi.
Vide kako se pakuvam. Beše mremnogu umoren za da dojde.
Mu gi vrzav nozete so kaišot.
Dodeka spieše so toa negovo crveno lice...
Toa e mnogu glupavo. Nikogaš ne go obvinuvam nego.
Ponekogaš duri i zaboravam što navistina se slučilo.
Ja spasiv! Nejziniot tatko sorabotuvaše so Germancite!
Nikoj ne ja sakaše, a taa mi vraća vaka!
Vašiot gnev e opravdan. -Gnev? Site će mi se smeat.
Da ne vi e gajle. Grižete se za svetosta na brakot.
Da, da, taka e.
Potopete ja vo belo čokolado.
Vaka?
Dobro, izmešajte go malku. Dobro.
Sega razmačkajte go na pergamentot. Odlično.
Vednaš se vraćam.
Sakate da gi probate ´´Pupkite na Venera´´?
Se zboruva deka ja štitite g-đa Maskat. Vistina li e?
Toa go kažavte kako da e begalec.
Taa e begalec pred bračnite zaveti
koi gi osveti Bog.
Žozefina? Dojdi za mig.
Neka te vidi Negovata svetlina.
Dali e dovolno sveto za vas? Ne e prv pat.
Mnogu mi e žal.
Trebaše da dojdete kaj mene.
Maž vi će se kae zaradi ova.
Kažete mu da se kae na nekoj drug.
Ajde! Vleguvaj! -Gospodine Grofe!
Če mi poslužiš kako primer. Vnatre.
Podgotven e.
Ispovedta mora da bide pokajnička.
Doađaš vo duhot na pokaja- nieto? -Da. -Podgotven e.
Razvrat, idolatrija, pravenje magii.
Točno. Koi se trite uslovi za smrten grev? Serž?
Smrtniot grev e nešto napraveno so cel
i so posledici. -Pogrešno. Didi?
Smrtniot grev e onoj čija cel e seriozna rabota,
koj e napraven namerno i sosema svesno.
Točno.
Od kade znaeš dali e dovolno tvrdo?
Prvo proveruvaš dali e na telesna temperatura.
Potoa so lažicata proveruvaš dali se stvrdnalo nasekade.
Točno.
Poblisku.
Vo seloto vremeto proađaše.
A prodavnicata za čokolado ne prestana so rabota.
Grofot Rejno čuvstvuvaše kako da vodi krstonosna vojna.
Vo borbata kako da go pretvori Serž vo gospodin.
Toa stana poveće od dobro delo. Toa stana ispit,
sveta vojna među dvorecot
i prodavnicata za čokolada.
Sekoj pat si velam deka ova e posleden pat.
No potoa će dobijam malku toplo čokolado.
Ili čokoladni školki.
Tolku se mali, obični, nevini. Ako gi probam,
nema da mi naštetat. No polni se so bogat,
grešen, mek krem koj se topi v usta.
Se topi tolku poleka što te mači so svojata slast.
I jas sum grešnik i pravam zlo.
Roden sum grešen, zašto vo grev sum začnat.
Vie čezneete po vistinata, a dlaboko vo dušata
toa me uči na mudrost vo moeto tainstveno srce.
Grofot ne beše budala.
Iako se nadevaše deka će go spasi Serž.
Znaeše deka ova iskupuvanje nema da bide dovolno za da
ja vrati kontrolata vo seloto. Moraše da nauči nešto važno.
Nekoj pogolem problem koj će mora da go doznae i reši.
No grofot ne znaeše što go čeka.
Negoviot najgolem problem će dojde edno tivko popladne.
Po matnite i zeleni vodi na rekata Tana.
Videte!
Nikogaš ne ste mi kažale za što se raboti vsušnost.
Među vas i Karolin. -Da ne ti e gajle!
Se srami od mene.
Pcujam, čitam prosti knigi.
Jadam i pijam što sakam.
No najgolem grev mi e što ne sakam da odam vo ´´Mimozite´´.
Koga bev mala, gi vikav ´´Mrtovečnica´´.
Toa e starečki dom.
Vo Tuluz.
Na Karolin ne i´ smeta mislata deka
nekoja sestra go zapišuva i praznenjeto na moite creva.
Mamo, dojdi brzo!
Dojdoa vo Lasnken! -Poleka. Koj došol?
Gusarite!
Zošto ne možeme da ostaneme ušte malku?
Zdravo, kako ste?
Saka nekoj slatko?
Se obložuvam deka toj e kapetanot.
Anuk, nemoj.
Nemoj, te molam. -Kako ste?
Izvinete. -Sakam da se izvinam vo ime na site nas.
Zaradi što? -Za toa što će ne´ obvinite ovde.
Zošto bi go napravila toa?
Zatoa što nie sme najdolniot sloj na opštestvoto.
So užasni bolesti i zlostornički nagoni.
Zvuči užasno. Vistina e?
Toa vie meštanite sekogaš go mislite, neli?
Ova ne e moj grad. -Što sakate togaš?
Da ne´ spasite? Vie ste od vojskata na spasot?
Liga na francuskite semejstva? Komunistite? Što nudite?
Čokolado. -Molam? Čokolado?
Što e toa rečen staorec?
Nešto kako gusar?
Može da se kaže. Vidi go mojot kovčeg so bogatstvo.
Da pogodam, se prodava. -Točno, da bidam iskren.
Samo 30 franci po parče. Vo Pariz možam da zemam 50.
Togaš odete vo Pariz.
Če zememe dva. -Če zemete dva?
Sekako. Ve molam.
Ne znam dali dovolno vi vrativ.
Prekrasno e.
Najdobri irski.
Fala vi. -Fala vi vam. Slušajte.
Ako se sprijatelite so nas, će si sozdadete neprijateli.
Toa e veruvanje?
Toa vi go garantiram.
Što podgotvuva? -Možebi će odi vo cirkus.
Izvinete, zatvoreni sme!
Žozefina, si se smenila.
I ti isto taka.
Sakam da kažam deka mnogu mi e žal.
Zaradi se´. Ali, sega se smeniv.
Bog od mene sozdade nov čovek.
Te molam. Te prekolnuvam. Prifati go moeto izvinuvanje.
Prifaćam.
Ti veruvam deka otsega se´ će bide poinaku.
I sega se´ e poinaku.
Mislam, koga će se vratiš doma.
Doma? Fala na izvinuvanjeto. Cvećeto e prekrasno.
Žozefina, nemoj.
Vo očite na Boga ušte sme vo brak.
Togaš Toj e sigurno slep.
Veće nema nikavo pravo da gi izbrka.
Bregot na rekata e javno dobro.
Gradonačalnikot saka da kaže nekolku zbora.
Ako mi dozvolite, dami i gospoda,členovi na sobranieto.
Tie luđe se bezbožnici i skitnici.
Nivnite zadovolstva se loši.
Tie će go izvalkaat duhot na našeto mirno gratče
i nevinosta na našite deca.
Pretsedatelot na Sobranieto e vo pravo.
Ne možeme da gi prisilime da si odat.
No možeme da im pomogneme da sfatat deka ne se dobredojdeni
Žozefina!
Misliš deka tuku taka će me ostaviš? Glupačka!
Bez mene si nikoj i ništo! Ne znaeš da si ispržiš jajca.
Ne možeš ni za jadenje da zarabotiš bez mene!
Toj e vnatre. Toj e ovde! O, Bože!
Ve molam, otvorete ja vratata. -Mamo!
Dojdi da mi pomogneš.
Otvori ja vratata! Sakam samo da razgovaram so tebe.
Odi doma i spij, Serž! -Zamolči, gade!
I taka veće sozdade dovolno problemi!
Otvori ja vratata! -Mama!
Kako se osmeluvaš?
Doađaj vamu!
Spletkarke!
Koj veli deka ne znam da ja koristam tavata?
Odlično! Ajde, stani.
Čerepot ne mu e tolku tvrd kolku što mislevme.
Beše kako da tresnav muva.
Najlošoto pomina. Sega znae kakva si.
I jas isto taka.
Kolku vreme imame?
Če bide kaj frizerot eden čas.
Fufi! Fufi!
Žalam, moram da go otkažam dogovorot. -Nešto se sluči?
Ne, mu vetiv na grofot deka ova će go razdelam deneska.
Zapišete me, iako ne mislam deka nekoj će dojde kaj mene.
Ne e samo vo toa rabotata. Ne možeme da im veruvame.
Dodeka trepnete, tie veće će pitaat pred vrata.
Ne pred ovaa vrata. -Dobro, Fufi, dobro.
Trij posilno.
Zdravo, Karolin.
Ako sakaš da obviniš nekogo, obvini me mene.
Go rasipuvam so kakao. -Kako se osmeluvaš!
Toj e srećen i dobro mu e. Vidi go. -Mamo, jas...
Mamo, kako si ti?
Se kladam deka slučajno zaboravila da vi kaže.
Zošto ne im pokažeš? Se plašiš?
Insulinski injekcii. Ima šećerna bolest.
Sostojbata se vloši. Može da oslepi za godina dena.
Zošto ne kažeš deka sum narkoman? Poubavo zvuči.
A vie i´ davate kolači.
Ima i pološi načini za umiranje.
Zošto ne i´ dadete otrov za gluvci?
Če bide pobrzo. -Karol saka da dramatizira.
Mora da bide negde kade što će se grižat za nea.
Vo ´´Mrtovečnicata´´? Poprvo bi odela vo pekolot.
Možebi i će završiš tamu. Luk, odime.
Ne sakam. -Srećen e ovde. Toa e dobro za nego.
Jas će rešam što e dobro za mojot sin.
Daj mi ušte edna šansa da uživam vo životot. Turi mi.
Arman, zošto ne mi kažavte?
Ova e prodavnica za čokolado ili mesto za ispovedanje?
Da ne si se obidela da me sožaluvaš.
Izvinete, zatvoreno e.
Saka samo kisela voda.
Ne služam životni.
Dobro.
Zdravo. -Zdravo.
Tukušto napraviv svež pijalok. Koj saka?
Me boli stomakot.
Imam nešto za toa. Vlezi.
A što e so bojkotot za nemoral? -Vlezete.
Star lek.
Od kakako. -Ima čuden vkus.
Možebi i tatko ti bi sakal da proba?
Toj ne mi e tatko. Toa e mojot poni.
Mnogu e podobar od ona lisje.
Fino e.
Dojdi, Pantufl saka da te zapoznae.
Toa e mojot kengur.
Ajde, toa najmnogu go sakate.
Otkade znaete? -Ajde, probajte.
Fantastično. -Fala. Znam da pogodam što sakaat luđeto.
Dobro e, no ne go sakam toa najmnogu. -Izvinete.
Vo red. -Fala.
Bi možel toa da vi go popravam ako sakate.
Bi možel da vi napravam cvrsta drvena vrata.
Ubavo od vas, no moram da vi platam.
I jas go sakam toa.
Do gledanje. Fala.
Ni se potsmeva.
Sega ušte i onie luđe od kaj rekata rabotat za nea.
Toa e problemot? lsus sepak ne´ uči.
Gledajte go ova.
Saka da imame štandovi i ulični zabavuvači
za Praznikot na plodnosta! Na Veligden!
Nema ništo da prezemete vo vrska so toa?
Od koj del na Avstralija e Pantufl?
Od edno gratče pokraj Sidnej.
Što jade? -Lisja, bubački.
I sekako, crvi.
A čokolado? -Kengurite ne jadat čokolado.
Probal nekogaš? -Si probal čokolado?
Ne go interesira.
Me čudite, g. Pantufl. Nekoj takov svetski patnik
da ne saka da proba nešto novo. Sram da vi e.
Imam mnogu ubavo čokolado ako saka da proba.
Si go gubiš vremeto. -Žalam.
Kako znaeš dali sakaš čokolado ako ne si probal?
Sakaš crvi? -Molam?
Kako znaeš ako nikogaš ne si probal?
Fino, pikantno.
Odvratno.
Ajde, malečok moj prijatele, uživaj vo slobodata.
Me izlaža!
\avolot ima mnogu lica.
Ponekogaš toa e pejač čija pesna ja slušate.
A ponekogaš pisatelot na nekoj lasciven roman.
Ili nekoj od tie maži što demnat vo učilišniot dvor
i gi prašuvaat vašite deca dali može da si igraat
A ponekogaš i ličnosta koja pravi kolači.
Kolači od čokolada,
zašto što e pobezbolno od čokoladoto?
Malku čkripat.
Imam nešto što noviot Čarli sigurno će go saka.
Odime, Čarli!
Jas sum vinoven. Bi trebalo da si odam.
Ne, ne ste vie.
Kade beše? Se zagriživ.
Tebe ti zboruvam. -Isto kako i vo site drugi gradovi.
Anuk?
Kaži mi što se slučilo. -Ti i pomošnikot na \avolot?
Ne e lesno da se bide poinakov.
Zošto ne možeme da odime v crkva?
Možeme ako sakaš, no toa nema da gi olesni rabotite.
Zošto ne nosiš crni čevli kako drugite majki?
Našiot blagorodnik e vistinski glupak.
Ne e ni čudo što : zena mu go mami.
Veće so meseci e vo ltalija. -Cel grad e protiv mene.
Što možam da storam? -Da napravite zabava.
Što?
Vo sreda polnam 70 godini i toa će go proslavime ubavo.
No zabava... ne vi e dobro. Morate da priznaete.
Dobro, dobro. Ako go napraviš toa za mene,
utredenta odam vo ´´Mrtovečnicata´´.
Ako napravam zabava, nikoj nema da dojde.
Ne moraat da znaat koj ja organizira.
Arman, slušajte...
Ne, ne, ti slušaj. Toa mi treba.
Koga mi treba pomoš, ja baram.
Mama mi ja peeše taa pesna koga ne možev da zaspijam.
Ti pomagaše toa?
Nemaše da zaspijam, : no mi pomagase.
Kako e vratata? -Čkripi.
Navistina? Kako e Anuk? Dobro e?
Podobro e. -Dobro, a kako ste vie?
Prireduvam zabava, ako se pojavi nekoj voopšto.
Fala, koj e pokanet? -Meštanite.
Zošto se grižite tolku za ovie ograničeni luđe?
Da ne se plašite od niv?
Če dojdete ili ne?
Ne možam.
Go bojkotirame nemoralot i moram da go počituvam toa.
Vo toa i e problemot. Če ve ostavam so ovoj
test na vašite ubeduvanja. -Što e toa?
Tie vi se najsakani.
Najsakani? Navistina?
Fala. -Nema na što.
Ni tie ne mi se najsakani.
Če navratam drug pat da ja napravam vratata što čkripi.
Polna čaša za tebe.
Prijatno na site!
Ako grofot doznae... -Grofot ne e ovde. Ne e pokanet.
Če dojde Luk?
Sigurna sum deka imaat drugi planovi.
Luk?
Zošto spieš?
Ne se čuvstvuvaš dobro?
Srećen rodenden, babo!
Na pokanata pišuvaše pet časot.
Trebaše povnimatelno da čitam.
Da čitaše, će znaeše deka ne treba da nosiš podarok.
Ne griži se tolku za toa što trebalo.
Ti se dopađa?
Me podmladi. Mnogu diplomatski poteg.
Moram da vi kažam dve raboti. Prvo:
ako ova vi se dopađa, će dojdete vo nedela i
će uživate vo festivalot na čokoladoto.
Reklamiraj se vo slobodno vreme. Što ima za desert?
Sega moram da vi go kažam ona drugoto.
Večerva nema da ima desert.
Zošto? -Zatoa što se naođa na brodot na Ru.
Ako nekoj se žali, neka mi kaže mene.
Gospodine grofe? -Koj e?
Moram da razgovaram so vas.
Videte samite, g. grofe. Videte...
Ene ja Žozefina, taa glupava krava.
Nešto mora da se napravi, Serž.
Gotova si? -Ušte malku?
Ušte malku... ostavi go toa, gotova si. Dojdi.
Cela sum polna so čokolado. -Dobra si...
Što misliš, dali site ubavo se zabavuvaa?
Umorna sum. Vijan. Ru!
Fala. Ova beše...
Fala vi.
Če ve prefrlam do doma.
Ne griži se. Nemoj da : : ja rasipes ovaa sovrseno
dekadentna večer. Ne sakam srceparatelni razdelbi.
Jas će gi izmijam sadovite.
Mislam deka večerva će spieme na stol.
Ti se dopađa?
Si ja nosiš kućata kade i da odiš?
Da, zošto da ne? Tvojot način e sigurno potežok.
Sekogaš moraš odnovo da go gradiš domot.
Možebi ovojpat će postapam pravilno.
Kako toa? -Možebi će ostanam.
Što e?
Nikogaš ne si posakala da pripađaš nekade?
Cenata e premnogu visoka. Počnuvaš da se grižiš
navistina očekuvaat luđeto od tebe.
Tolku li e strašno? Luđeto da očekuvaat nešto od tebe?
Što misli Anuk za toa?
Za što? -Za selenjeto.
Ne i´ preči. Odlično go podnesuva toa.
Lesno se sprijateluva. Mnogu e neobična...
Taa go mrazi toa.
Vijan!
Vijan, dojdi!
Anuk!
Vrati se!
Vrati se, Vijan!
Ne! -Zastani!
Zastani! Vrati se!
Ne!
Ajde.
Zošto me zastana? -Beše predocna.
Bože moj, ene ja!
Anuk, eve me!
Toa me boli.
Samo sakav da proveram dali si...
Da, dobro sme. Ti?
I dojdov sam da se...
Zboguvaš. Da, znam.
Što e?
Tvojot brod. Go zagubi tvojot dom.
Ne, samo sredstvoto so koe patuvam.
Kako togaš... -Če se snajdam nekako.
Znači...
Vijan, slušaj. Jas...
Znam, žalam. Izvini.
Tatko ti sekoe utro go vozeše ovoj velosiped.
Sakaše da bide tvoj.
Samo veti mi deka veće nema da begaš. Važi?
Mamo... -Što e?
Što e, Luk?
Iako ne možeme da gi znaeme poslednite misli na
Arman Voisin, da se nadevame deka se pokajala.
Da se nadevame deka se molela na Boga da i´ prosti
što si ugoduvala sebesi, što ja predizvika nejzinata smrt.
Možeme da zastaneme i da gi preispitame svoite životi.
Možeme da im odoleeme na tie što ne´ vodat vo iskušenie.
Mamo? Možeme li sega da si odime doma?
Sekako, sekako.
Kako sakaš, mamo.
Ne sakaše da gi započneš podgotovkite za festivalot?
Što praviš?
Si odam, vednaš, utre izutrina.
Zaradi Arman? Ne si ti vinovna za toa.
Vreme e, samo zatoa.
Takva sum.
Veruvaše li vo ona što mi go kaža?
Veruvaše deka možam da bidam podobra?
Seto toa beše šega?
Moram da gi spakuvam rabotite.
Ako si odiš, se´ će bide pak kako što beše.
Taka sekogaš i bilo.
Ne beše za mene.
Znam kako se čuvstvuvate. -Molam?
Sigurno ne vi e lesno što si zamina taa.
Nema da možam toa da go prifatam i po dolgo vreme.
No se raduvam što taa će se vrati.
Luđeto nema pomalku da ve cenat ako kažete
deka taa nema nikogaš poveće da se vrati.
Dobra noć, Pol.
Karolin!
Izvini, moram da razgovaram so tebe.
Vlezete!
Gospodine grofe... -Se´ e vo red.
Izvinete što prečime, gospodine grofe.
Dobro postapivme, neli?
Sekako.
Seto toa e zaradi Žozefin.
Serž, što zboruvaš?
Požar, znam deka pravilno postapivme, no...
Ne možam da gi zaboravam vikotnicite i licata.
Požarot beše božje delo.
Toa go napraviv jas, g-dine grofe. -Što?
Vie mi rekovte. Se sećavate?
Rekovte deka nešto mora da se napravi.
Neli?
Luđeto možea da nastradaat.
Sakaše da gi nosiš na duša?
Na svojata duša?
Da odam kaj otec Anri i da baraš proška?
Slušaj me vnimatelno, Serž. Mnogu vnimatelno.
Moraš vednaš da si odiš od seloto.
I nikogaš veće nemoj da se vraćaš.
Zošto bi go ostavil svojot dom i svojot lokal?
Zatoa što jas te brkam! Ete zatoa!
Nikoj ne može da ti pomogne za ona što go napravi!
Odi si ako ne sakaš policijata da doznae što napravi! Odi si!
Vreme e da trgneme.
Što? O, ne! Jas ne odam!
I mene mi e teško da si odam. -Pantufl go mrazi toa!
Prestani. Obleči se.
Te mrazam.
Imaš pravo da me mraziš. Obleči se, ti rekov.
Au! -Togaš napravi go toa sama!
Ne možam! -Stani.
Me boli nogata, a i Pantufl. -Dosta. Stani!
Pantufl ne može da odi. Jas ne možam da odam!
Odi... odi. -Toa me boli.
Ne bidi...
Pušti me! Ne! Ne e fer!
Prestani!
Jas ne odam! -Prestani!
Prosti mi, mamo. Prosti mi.
Ne griži se, mamo.
Sledniot pat će bide podobro, neli, mamo?
Če bide.
Če bide prekrasno.
Sega sum podgotvena. Dobro?
Dobro e vaka? -Ne, vaka.
Kako ti izgledaat bademite?
Dobro se iseckani?
Dobri li se, Vijna?
Hristos voskresna.
Ovoj Veligden neka bide povtorno rađanje i za nas.
Se trudime...
Ne, ne, ne! Ostavete go povtornoto rađanje.
Neka odyvonuva glasno.
Neka ovoj den bide povtorno rađanje i za nas!
Gi falime našite sograđani da ja oživeat moralnata svest.
Dobro, dobro. Obidete se povtorno.
Mislam deka dovolno probavme za deneska.
Molam? -Mnogu sum umoren.
Dobro, ostavete mi mene. Imam nekolku predlozi.
No... -Samo nekolku. Sakame utre da bide sovršeno.
Da. -Da.
Morame da im odoleeme na svetovnite iskušenija.
Morame da se otkažeme od grevovite na teloto.
Karolin?
Site moi napori bea zaludni.
Poveće sakav da patam.
Postev. Ne jadev ništo so nedeli.
Žalam...
Moeto stradanje ne e ništo. Se čuvstvuvam izgubeno.
Ne znam što da pravam. Kaži mi što da pravam.
Ispijte go ova.
Toa će ve osveži. Ispijte go. Vi vetuvam.
Ajde, ispijte go!
Mnogu mi e žal.
Nema da mu kažam na nikoj.
Sredete se. Veligden e.
Propovedta...
Ne ja završiv.
Če smislam nešto.
Ne znam što da bide tema na denešnata propoved.
Sakam li da zboruvam za čudoto na preobrazuvanjeto na Boga?
Ne baš.
Ne sakam da zboruvam za Negovata božestvena priroda.
Poveće bi sakal da zboruvam za Negovata čovečka priroda.
Odnosno za Negoviot život na zemjata.
Za Negovata dobrina, tolerancija.
Slušnete što mislam jas.
Da ne ja merime svojata dob- rina so ona što ne go pravime.
So ona na koe mu odolevame i što go otfrlame.
Morame da ja merime dobrinata so toa što će go prifatime.
I toa što će sozdademe i kogo će prifatime.
Toa sigurno ne beše
najplamenata beseda na otec Anri.
Nitu najelokventnata.
No vernicite vo toj moment počuvstvuvaa nešto drugo.
Olesnuvanje na duhot.
Osloboduvanje od starata začmaenost.
Fala.
Duri i grofot Rejno se čuv- stvuvaše neobično osloboden.
Iako mu trebaše polovina godina da sobere hrabrost
i da ja vikne Karolin na vecera.
A Žozefin go zede pod naem staroto kafe.
I mu dade novo ime: ´´Kafe Arman´´.
No mudriot Severko ušte ne beše zadovolen.
Vetrištata i´ zboruvaa na Vijan za neotkrieni gradovi.
Za prijateli vo nevolja koi treba da se zapoznaat doprva.
Za bitkite koi pretstojat.
No za nekoj drug.
I taka na Severko mu zdodea
pa si otide po svojot pat. A potoa dojde leto.
Noviot vetar od jug duvna toplo i nežno.
Samo trebaše malku da se naštima.
Ru!
Majka mi znaeše deka vraćanjeto na Ru
nema nikakva vrska so starata vrata.
I jas go znaev toa.
Mislev deka nikogaš nema da pogodiš
deka najmnogu sakam toplo čokolado.
Go znaev toa.
A Pantufl?
Negovata noga čudesno ozdrave.
Toj potskoknuvaše ponatamu, kon novi avanturi.
Ne mi nedostasuvaše.
K R A J